پادکست جواهر نعل نهرو: تعادل دو جریان اندیشه یعنی علم و روحانیت در مسیر کسب دانش و یادگیری
جواهر نعل نهرو همواره تأکید میکرد که برای رشد و تکامل جوانان لازم است دو جریان اندیشه یعنی علم و روحانیت، به شکلی متعادل رشد یابند. برای پرورش جوانان، شناخت و دانش علم جهانی که در آن زندگی میکنیم ضروری است. بااینهمه تنها مطالعه و آموزش علوم بدون توجه به ارزشهای انسانی، به زندگی و رفتاری غیرانسانی منجر خواهد شد.
انسانی که در چارچوب تبلیغات پایانناپذیر قرار میگیرد، بهصورت یک ماشین دقیق درمیآید که برای هدفهای خاصی به کار گرفته میشود. انسان نیمهحیوان است؛ اما با تکامل علوم و فنون و تکنولوژی، انسان صورت نیمه خالق پیدا کرده و نیمه خدا میشود. این هدف که دائماً وضع خود را بهتر و کاملتر سازد و حدود و وجود مادی و فیزیکی خویش را گسترش دهد و بالاتر ببرد مفهوم و خصوصیت خلاقیت و آفرینندگی و دورشدنش از وضع طبیعیاش است، زیرا انسان در جریان تکامل و بهبود زندگی خویش همواره تلاش میکند سختیهای طبیعت را هموار سازد.
خردمندی روحی و روحانی از مطالعه و تعمق در آثار کلاسیک حاصل میشود. در دوران جوانی میباید آثار عمده کلاسیک جهان را مطالعه کرد این آثار ماندگار و جاویدان هستند و به تمام دوران تعلق دارند. شاعری چون کالیداسا و نمایشنامهنویس چون شکسپیر تنوع طبع آدمی را با تمام وسعت و جذبهاش برای ما عیان میسازند. مثلاً شکسپیر چهرهای جهانی است. روحیاتش، هیجانهایش و اندیشههایش نه فقط برای مردم انگلستان بلکه برای مردم سراسر جهان محسوس و جذاب است.
او نه فقط آشوب و آشفتگیهای سطح زندگی، بلکه عمق جهانی که در آن زندگی میکنیم طبیعت آدمی با تمام غنای بیشرمانه و تمام اندیشهها و هیجانهای سرکوب شده را درک میکند و ارائه میدهد. مطالعه آثار نویسندگان کلاسیک ضروری است؛ زیرا کمک میدهد که طبعهای آدمی را بفهمیم و خود را آمادهسازیم روشی صبورانه و هم دردانه و نظری تفاهمآمیز نسبت به آنچه با آن روبرو میشویم پیدا کنیم.
بسیاری مردم ناخودآگاهانه برای خویش زندانهای ذهنی میسازند؛ زیرا در پی آموختن نیستند و خود را به دست منافع حقیر و روشهای خشن خویش میسپارند که دیواری سخت و استوار در اطرافشان میسازد. بدینگونه زندگی ایشان در تنگنای نوعی تنبلی و آسایشطلبی و یکنواختی محدود میگردد. اگر ما بهراستی انسان هستیم باید نسبت به دیگران و نسبت به همه موجودات سرگشته و فانی، همدردی و علاقهمندی داشته باشیم. ما باید بر روحیه انتقامجویی تسلط یابیم. ما باید فرصتی را که امروز تاریخ برای ما پیش آورده دریابیم.
ما باید در میان سازمانهای خشک و جنگافروزانه که دوران جامعه ماشینی بر ما تحمیل میکند به آزادی، روح و زندگانی تازهای ببخشیم. جواهر لعل نهرو آثار ادبیات کلاسیک را دائماً مطالعه میکرد. باوجود تمام هیجانها و گرفتاریهای سیاسی هر روز مقداری وقت خویش را به مطالعه آثار کلاسیک اختصاص
شیخ محمد آل مکتوم: «فضیلت و کمال به این نیست که برتر از دیگران باشی، بلکه به این معنا است که خودت دایم رشد کنی.»
