درس آموخته شخصی و ملی

 

آبرهام لینکلن می‌گوید: «وقتی زمام امور وزارت را رها می‌کنم، فقط یک دوست برایم باقی می‌ماند و آن در درون خود من است.»

سیدارتا گوتاما (بودا) : راه خودشناسی


سیدارتا گوتاما در ۲۹ سالگی و بلافاصله پس از تولد اولین فرزندش، تصمیم گرفت زندگی سلطنتی را رها کرده و خود را با تمام وجود وقف یافتن حقیقت نماید. او با پشت پا زدن به تمام مناصب دنیایی که داشت و ترک زن و فرزند از کاخ سلطنتی خارج شد و با ترک هر آنچه داشت به آوارۀ سائل به کفی بدل گردید. وی برای مدتی از تعلیمات مردان مقدس زمان خود بهره گرفت ولی هنگامی‌که به درجات بالای علمی رسید دریافت که راه‌حل‌های ارائه‌شده توسط آنان برای حل مشکلات بشری کارایی لازم را ندارد. آنان عمیقاً باور داشتند که ریاضت کشی مفرط، راهی به‌سوی خرد واقعی است. گوتاما در ابتدا کوشید با زهد و ریاضت به حقیقت برسد. چند سالی به روزه، ریاضت‌های جدی و خودآزاری مشغول شد ولی درنهایت فهمید که رنج و عذابی که به بدن خود می‌دهد فقط مغزش را تیره و افسرده کرده است بدون آنکه قدمی به خرد واقعی نزدیک‌تر شده باشد؛ بنابراین دوباره غذای روزانه خود را از سر گرفت و از ریاضت کشی دست برداشت. سیدارتا در خلوت و تنهایی کوشید تا راه‌حلی برای مشکلات بشری بیابد. سرانجام شبانگاهی که زیر درخت تنومند انجیری نشسته و به تفکر مشغول بود به نظر رسید که تمام زوایای تاریک برایش روشن‌شده است. او تمام شب را با تفکر عمیقی در آن محل سپری کرد و چون هنگام سحر شد، دریافت راه‌حلی را که می‌خواسته، یافته است؛ و اینکه اکنون او یک بودا «روشن‌شده» بود.


پیروان بودا، اساس تعالیم بودا را در آنچه بودائی‌ها «چهار حقیقت اصیل و عالی» می‌نامند، خلاصه کرده اند که عبارتند از: حقیقت اول: زندگی انسان‌ها ذاتاً رنج، ناکامی و سرخوردگی است. حقیقت دوم: علت این رنج و ناکامی، خودپسندی و امیال بشری است. حقیقت سوم: به این خودپسندی و امیال فردی می‌توان پایان داد؛ وقتی تمایلات و آرزوها به‌کلی برطرف شد. در آن زمان مرحله نیروانا فرامی‌رسد (نیروانا ازنظر لغوی به معنای فوت کردن به شعله یا خاموش کردن و ازنظر مفهوم به معنای بازایستادن حالت دوار ذهن، پاک شدن وجود انسان از دایره تجسمات هست). حقیقت چهارم: روش رهایی از خودپسندی و تمایلات است که اصطلاحاً «مسیر ۸ شاخه» نامیده می‌شود که عبارت‌اند از: مشاهده درست، ادراک درست، سخن درست، عمل درست، پیشه درست، تلاش درست، حضور ذهن درست و مراقبه درست.


شکل ۱-۱۱ : تصویری از مسیر ۸ شاخه بودایی با عبارات انگلیسی و فارسی